غربالگری دوران بارداری

غربالگری دوران بارداری

در دوران بارداری برای اطمینان از سلامت جنین انجام یکسری آزمایشات ضروری می باشد. یکی از این آزمایشات ، تست های غربالگری می باشد. غربالگری دوران بارداری برای تشخیص اختلالات و ناهنجاری های جنین مانند سندرم داون، تریزومی 13 و تریزومی 18 ، ناهنجاری قلبی مادرزادی و بسیاری بیماری های دیگر می باشد . انجام این آزمایشات برای تمامی مادران در دوران بارداری لازم می باشد که در ادامه به طور مفصل درباره آن می پردازیم.

غربالگری یعنی چه ؟

آزمایشات غربالگری دوران بارداری به منظور تعیین احتمال وجود مشکلات سلامتی، در جنین و مادر می باشد. این بدان معنی است که آنها می توانند زودتر دوره های درمانی را شروع کنند. بدین ترتیب درمان ها موثر تر واقع شده و یا تصمیماتی عاقلانه و منطقی در زمینه سلامتی جنین گرفته می شود.

غربالگری می توانند در بسیاری موارد کمک کننده باشد. اکثر موارد در غربالگری مشکلی دیده نمی شود ولی در موارد نادری یک مشکل سلامتی دیده می شود. آزمایشات غربالگری در صورتی که به درستی انجام نگیرند، خیلی مورد اطمینان نیستند. برای مثال ممکن است در برخی موارد که مشکلی وجود ندارد، تشخیص اشتباهی داده شود.

در آزمایشات غربالگری مشخص می شود که آیا مادر یا جنین مشکلی دارند یا خیر. ولی این آزمایشات به طور قطع نمی توانند وجود مشکل را تایید کنند و این زمان است که آزمایشات تشخیصی ثانویه انجام می گیرند.

آزمایشات غربالگری در حین بارداری و بعد از آن

این آزمایشات در طول بارداری پیشنهاد می شوند ولی ممکن است جهت درمان، بعد از زایمان اقدامات لازم صورت گیرد.

در هفته 8 تا 12 ام بارداری، دقیق ترین زمان زایمان مشخص می شود. آزمایشات سونوگرافی در هفته 18 تا 21 ام ، برای مشکلات فیزیکی در جنین ، استفاده می شوند.

برخی آزمایشات غربالگری بعد از تولد نوزاد تجویز می شود. بدین ترتیب یک درمان به موقع می تواند صورت گیرد. مادر می بایست در صورتی که سابقه خانوادگی بیماری در پدر، مادر، همسر یا افراد دیگر خانواده وجود دارد، پزشک را در جریان قرار دهد.

آزمایش غربالگری چگونه انجام میشود ؟

این مورد یک تصمیم شخصی می باشد و مادر می تواند بر اساس شرایطی که دارد، با مشورت با متخصص خود، در رابطه با انجام دادن این آزمایش تصمصم بگیرد. برخی آزمایشات غربالگری مانند آزمایش خون برای تشخیص بیماری های عفونی، آزمایش چشم برای تشخیص دیابت و آزمایشات مربوط به نوزاد تازه متولد شده پیشنهاد می شوند.

برخی از این دست آزمایشات به منظور بررسی تالاسمی ، سندرم داون و غیره می باشند. همچنین در اواسط بارداری ، آزمایشات غربالگری می توانند منجر به تصمیم گیری های سختی شود. برای مثال برخی آزمایشات ثانویه جهت تشخیص قطعی مشکل، می توانند به جنین آسیب برسانند.

غربالگری دوران بارداری

غربالگری دوران بارداری

غربالگری سه ماهه اول و تعیین جنسیت

غربالگری سندرم داون در سه ماهه اول بارداری در بین هفته 11 تا 14 بارداری انجام می شود. در این آزمایش اختلالاتی نظیر سندروم داون، اتریزومی 21 و تریزومی 13 و 18 قابل تشخیص می باشد . این تست از ترکیبی از آزمایش خون و سونوگرافی NT استفاده می شود.

در آزمایش خون میزان ماده ای به نام  PPAP-A و free hCG بررسی می شود. همچنین در سونوگرافی NT با بررسی میزان ضخامت مایع تجمع یافته در پشت گردن جنین اندازه گیری می شود که به تشخیص سندرم داون و دیگر اختلالت ژنتیکی مانند ناهنجاری قلبی  منجر می شود. میزان تشخیص تست غربالگری 80% می باشد که در صورتی که نیاز به آزمایشات بیشتری باشد پزشک از آن ها برای بررسی دقیق تر استفاده می کند.

غربالگری دوران بارداری به منظور تعیین احتمال وجود مشکلات سلامتی، در جنین و مادر می باشد.  دکتر گیتی محمد ابراهیم جراح و متخصص زنان با روش های نوینی به انجام این روش می پردازد. جهت تعیین وقت مشاوره و مراجعه به پزشک با شماره 02144210034 تماس بگیرید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام مراجعه نمائید.

آزمایش غربالگری سه ماهه دوم

تفسیر آزمایش غربالگری سه ماهه دوم کمی پیچیده است. زمان انجام غربالگری سندرم داون یا کوآدمارکر در هفته های بین 15 تا 18 بارداری می باشد. در این آزمایش موادی به نام آلفافتوپروتئین، استریول آزاد، HCG و A Ingibin  در خون مادر بررسی می شود. بهتر است قبل از انجام این تست سونوگرافی انجام شود تا سن جنین مشخص شود. میزان تشخیص بیماری سندرم داون در  تست کوآدمارکر تا 80% تخمین زده شده است. این تست تنها در سه ماهه اول بارداری دارای اعتبار می باشد.

  1. غربالگری یکپارچه

تست های غربالگری که در سه ماهه اول  و دوم باردرای گرفته می شود به صورت ترکیبی هم به کار می رود . این کار برای تشخیص دقیق سندرم داون می باشد. میزان تشخیص این آزمایش ترکیبی 905 گزارش شده است . از مزایای این تست دقیق بودن و درست بودن نتایج حاصل می باشد .

  1. غربالگری متوالی

قبل از انجام تست غربالگری سه ماهه دوم پزشک به نتایج توجه می کند بر این اساس مادر در یکی از سه گروه قرار می گیرد:

  1. خانم هایی با ریسک بالا که در این صورت برای انجام CVS5 فرستاده می شوند.
  2. خانم هایی که دارای ریسک پایینی هستند که نیاز به انجام تست دیگری نیست.
  3. خانم هایی که دارای ریسک متوسط می باشند که باید برای انجام تست غربالگری دوم ( کوآد)ارسال شوند.
غربالگری دوران بارداری

غربالگری دوران بارداری

نتایج غربالگری سندرم داون در سه ماهه دوم بارداری

نتایج حاصل از تست غربالگری در سه ماهه دوم بارداری مادران را در گروههایی به شرح ذیل قرار می دهد:

  1. اسکرین مثبت

در صورتی که ریسک ابتلا جنین به سندرم داون بیش از 1:250 باشد مادر باید مشاوره ژنتیک داده و آمنیوسنتز انجام دهد.قبل از انجام آمنیوسنتز در صورتی که از LMP برای تعیین سن جنین استفاده شود، باید از سونوگرافی برای انجام این کار استفاده شود.  البته در صورتی که سن جنین با انچه در آزمایش وجود دارد یک هفته اختلاف داشته باشد باید مجدد این تست را انجام دهد.

اگر نتیجه آمنیوسنتز طبیعی باشد، این مادران جزو گروه با ریسک بالا قرار می گیرد و باید برای چکاب آنها از آنومالی اسکن ( در هفته 18 تا 20 باردرای )، سونوگرافی در هفته 24 بارداری ، کنترل فشار خون ، کنترل دفع ادراری پروتئین،کنترل ترشحات واژن برای تشخیص عفونت استفاده شود.و همچنین اقداماتی جهت مراقبت از این مادران به عمل آید.

  1. با ریسک بینابینی

در صورتی که امکان ابتلا به سندرم داون بین 1:400 تا 1:250 باشد مادر برای انجام سونوگرافی تفصیلی ارسال می شود. این سونوگرافی در هفته های 18 تا 20 بارداری انجام می شود. در این مادران نیز باید مراقبت ها را بیشتر کرد.

  1. اسکرین منفی

در صورتی که ریسک سندرم داون پایین تر از 1:400 باشد انجام تست غربالگری سندرم داون خاتمه پیدا می کند. همچنین در صورتی که نتایج بیش ار 1:100 باشد برای تشخیص سندرم داون و  سایر اختلالات به پزشک متخصص زنان مراجعه شود.

نکته قابل توجه برای مادران اینست که در دوران بارداری خود سونوگرافی تفصیلی سه ماهه دوم را  در هفته های 18 تا 20 انجام دهند. در صورتی که در این سونوگرافی مارکر مربوط به سندرم داون شناسایی نشد ، ریسک تریزومی 21 را تا 50% می توان کاهش داد. غربالگری دوران بارداری مورد بسیار جدی ای می باشد و باید به آن توجه کرد.

غربالگری سه ماهه سوم

سندرم داون

غربالگری دوران بارداری به منظور تشخیص سندرم داون نیز می باشد. سندرم داون یا منگولیسم نوعی اختلال کروموزومی است که در زمان شکل گیری جنین ایجاد می شود . این بیماری به صورت مادرزادی می باشد و برای درمان آن باید به موقع تشخیص داده شود. یکی از روش های تشخیصی سندرم داون آزمایشات غربالگری می باشد که در این صورت از آزمایشات دقیق تری برای این تشخیص استفاده می شود.

در صورتی که در دوران بارداری شناسایی شود برای درمان آن می توان اقداماتی انجام داد. در مواقعی که درمانی برای این بیماری نباشد با تجویز پزشک ختم حاملگی و سقط جنین صورت می گیرد. در صورتی که نوزاد با این بیماری به دنیا بیاید درمانی برای آن نیست و تا آخر عمر همراه او می باشد . کودکان مبتلا به سندرم داون ظاهری متفاوت با دیگران داشته و اختلالاتی در یادگیری دارند.

تست غربالگری سندرم داون

برای تشخیص سندرم داون در جنین از تست غربالگری استفاده می شود. این تست برخی بیماری ها را نیز نشان می دهد. باید درنظرداشت که تست غربالگری  ابتلا به این بیماری را به طور صد در صد نشان نمی دهد بلکه امکان آن را تشخیص می دهد.

بدین صورت که اگر نتیجه تست منفی باشد امکان ابتلا به این بیماری در جنین وجود ندارد و نیاز به آزمایش دیگری برای اطمینان نیست و در صورتی که جواب تست مثبت باشد امکان ابتلا در جنین وجود دارد و پزشک برای تشخیص دقیق از آزمایشات دیگری استفاده می کند. از مزایای این تست اینست که هیچ گونه خطر و عوارضی برای مادر و جنین ندارد.

هزینه آزمایش غربالگری

برای اطلاع دقیق از هزینه این روش بهتر است با پزشک خود صحبت کنید. در اینگونه از موارد هزینه ها در مراکز درمانی مختلف کمی متفاوت می باشد.

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.
با تشکر، مدیریت سایت دکتر محمد ابراهیم، متخصص زنان

مطالب مرتبط با این مقاله:

علت خونریزی واژن

بارداری به روش IVF

هیستروسکوپی

سرطان رحم

شرایط اهدای جنین

پاسخ

12 − هشت =